f1records.eu Artykuły Monza - Świątynia Szybkości

Monza - Świątynia Szybkości

Damian Waga, 2013-09-08
Spis treści:


    Specyfikacja toru Monza

    Zakręt Parabolica z lotu ptaka Zakręt Parabolica z lotu ptaka

    Autodromo Nazionale di Monza jest najstarszym torem wyścigowym w europie i drugim na świecie. Wybudowany został w Królewskim parku w pobliżu miasta Monza, na północ od Mediolanu, w roku 1922. Najważniejszym wyścigiem na torze bez wątpienia jest Grand Prix Włoch, które odbywa się na tym obiekcie z krótkimi przerwami od czasu jego wybudowania. Kolejnymi ważnymi wyścigami na torze Monza były obecnie nie organizowane na tym obiekcie Gran Prix Monza, motocyklowe Grand Prix Narodów, motocyklowe Grand Prix Włoch oraz 1000km Monza. Oprócz tego obecnie na tym torze ścigają się kierowcy Mistrzostw Świata i Europy Samochodów Turystycznych, Blancpain Endurance Series, GP, GP3, Formuły 3, Porsche Supercup, Formuly Renault czy Serii Superbike i Supersport.

    W latach 1979, 1980 i 1983 organizator Grand Prix Włoch, które odbywało się na tym torze otrzymał nagrodę FIA Formula One Promotional Trophy.

    Tor składa się z trzech kombinacji: Grand Prix o długości 5,793 km, Junior o długości 4,250 km, oraz nieużywanej już ze względów bezpieczeństwa wersji owalnej o długości 4,250. Dodatkowo dawniej Grand Prix Włoch organizowane był na torze w pełnej wersji czyli połączonego toru owalnego i drogowego (Grand Prix). Taka kombinacja sprawiała, że kierowcy podczas jednego okrążenia niejako dwukrotnie przejeżdżali przez prostą startową, która była rozdzielona na dwa pasy. Długość pełnego toru wynosiła równo 10 km.

    Tor choć długi na prawie 6 kilometrów ma tylko osiem zakrętów co czyni go najszybszym obiektem w historii Formuły 1. Chociaż dystans wyścigu w Formule 1 (za wyjątkiem Grand Prix Monako) jest taki sam na każdym torze, to właśnie na torze Monza wyścigi trwają najkrócej. Ostatni wyścig który trwał dłużej niż półtorej godziny odbył się w roku 1976. Z tego też powodu tor tez często nazywany jest „il tempio della velocità” („świątynia szybkości”).

    Prosta startowa zakończona jest bardzo ciasną szykaną o nazwie Variante del Rettifilio. Tuż przed samą szykaną po prawej stronie zaczyna się owalna cześć toru. Za szykaną znajduje się długi zakręt w prawo (Curva Grande), który przechodzi w króciutką prostą zakończoną drugą szykaną Variante della Roggia. Następnie znajdują się dwa zakręty w prawo o wspólnej nazwie Lesmo. Za drugim zakrętem Lesmo znajduje się długa prosta z lekkim łukiem w lewo, która początkowo schodzi w dół, aby po przejeździe pod mostem, na którym znajduje się tor owalny, powrócić ponownie w górę. Na końcu tej prostej znajduje się trzecia szykana w kombinacji lewy-prawy-lewy. Szykana Variante Ascari nosi imię tragicznie zmarłego kierowcy Formuły 1, który zginął w tamtym miejscu. Za szykaną Ascari znajduje się długa prosta, która kończy się najbardziej znanym zakrętem na torze Monza - Parabolica.

    Historia toru

    Pietro Bordino - zwycięzca pierwszego GP na Monzy Pietro Bordino - zwycięzca pierwszego GP na Monzy

    Pierwsza wersja toru budowana była od maja do lipca 1922 roku przez 3,5 tysiąca ludzi, finansowanych przez Milan Automobile Club.

    Tor został oficjalnie otwarty 3 września 1922, a pierwszy wyścig (II Grand Prix Włoch) odbył się 10 września tegoż roku. Jednak dzień wcześniej z wypadku podczas treningu zginął Niemiec Gregor Kuhn.

    Zwycięzcą pierwszego wyścigu na torze Monza (samochodów typu Voiturette) został Pietro Bordino. Włoch wygrał także pierwszy wyścig Grand Prix na tym torze rozgrywane tydzień pi pierwszym wyścigu.

    Dwa lata później podczas Grand Prix na 45 okrążeniu z toru wypadł Louis Zborowski, po czym jego Mercedes uderzył w drzewo. Polak jest pierwszym kierowcą, który zginął podczas wyścigu na torze Monza. Po wypadku Zborowskiego pozostali dwaj Niemieccy kierowcy Mercedesa Christian Werner i Alfred Neubauer wycofali się z wyścigu.

    W roku 1928 podczas Grand Prix Włoch doszło do tragicznego wypadku w którym zginął Emilio Materassi oraz 27 widzów. Po wypadku przez dwa lata na torze odbywało się jedynie Grand Prix Monzy. Wyścig o Grand Prix Włoch powrócił na tor w roku 1931. W roku 1933 podczas biegu kwalifikacyjnego doszło do wypadku pomiędzy trzema walczącymi o prowadzenie kierowcami. W wypadku zginęło trzech czołowych kierowców tamtych czasów – dwaj Włosi Baconin Borzacchi i Giuseppe Campari oraz Polak Stanisław Czaykowski.

    W latach 1938-39 na torze wybudowano nowe boksy, wymieniono nawierzchnię. Sam tor skrócono do wersji drogowej bez zakrętu Parabolica. Jednak ze względu na II Wojnę Światową pierwszy wyścig odbył się w roku 1948.

    W 1954 roku rozpoczęły się prace nad całkowitym zreorganizowaniem toru. Ponownie zaczęto używać toru pełnego w wersji 10 kilometrowej toru. Oprócz wersji pełnej organizowano także wyścigi na krótszej wersji drogowej liczącej 5,750 km. Udoskonalono także infrastrukturę obiektu, aby lepiej dostosować się do zespołów i widzów.

    Powrót toru do wyścigów nastąpił jednak w najtragiczniejszym czasie w historii sportów motorowych. Podczas prywatnych testów Ferrari na torze Monza, które odbyły się 26 maja, na zakręcie Vialone (obecnie jest to szykana Ascari) w wyniku wypadku zginął dwukrotny Mistrz Świata Kierowców Alberto Ascari. Natomiast 11 czerwca w wyniku wypadku podczas słynnego wyścigu Le Mans 24 godziny zginął Francuz Pierre Levegh i 83 kibiców. Po wypadku na Le Mans w wielu krajach odwoływano wyścigi z obawy o powtórkę tragedii. Jedynie zorganizowano trzy wyścigi Grand Prix Formuły 1 po tamtym wypadku. Oprócz GP Włoch odbyły się także GP Holandii i Wielkiej Brytanii. Wcześniej już odwołane zostało Grand Prix Francji, a ostatecznie także Grand Prix Niemiec, Szwajcarii i Hiszpanii, które miały kończyć sezon Formuły 1. Grand Prix wygrał Juan Manuel Fangio jadący Mercedesem. Dla Niemieckiego producenta było to ostatni start w Formule 1 aż do roku 2010, oraz ostatnie zwycięstwo do roku 2012, który ze względu na wypadek w Le Mans wycofał się na kilkadziesiąt lat z motorsportu.

    W latach 1957 i 58 Automobilklub Włoski zorganizował wyścig pod nazwą „Race of Two Worlds” znany także pod nazwa „500 Miglia di Monza”, w który rywalizować mieli ze sobą najlepsi kierowcy z Formuły 1, wyścigów samochodów sportowych oraz wyścigów federacji amerykańskiej (USAC). Pierwszy wyścig wygrał Amerykanin Jimmy Bryan jadący samochodem Kuzma. W pierwszym wyścigu nie ścigał się żaden kierowca w samochodzie Formuły 1. Wyścig w roku 1958 wygrał Jim Rathmann jadący Watsonem. W tym wyścigu Scuderia Ferrari wystawiła 3 samochody (jeden jako North American Racing Team), które prowadzili Mike Hawthorn, Luigi Musso, Phil Hill oraz Harry Schell.

    W roku 1960 Grand Prix Włoch powróciło na pełną wersję toru używaną ostatnio do tego celu w roku 1956.

    Wypadek Von Tripsa Wypadek Von Tripsa

    W sezonie 1961 Niemiecki kierowca Ferrari Wolfgang Von Trips wygrał dwa wyścigi, a po drugim miejscu w Grand Prix Niemiec prowadził w klasyfikacji generalnej nad Philem Hillem z przewagą 4 punktów. Do końca sezonu pozostały dwa wyścigi, więc zwycięstwo na Monzy dałoby Niemcowi Mistrzostwo Świata. Von Trips zgodnie z przewidywaniami prowadził w wyścigu, gdy na drugim okrążeniu na zakręcie Vedano zderzył się z Jimem Clarkiem. Ferrari uniosło się w powietrze i uderzyło w skarpę, na której znajdowali się kibice. W wypadku zginął Von Trips oraz 11 kibiców. Wyścig wygrał nie zdający sobie sprawy co się wydarzyło Phill Hill, tym samym wyprzedzając Von Tripsa w klasyfikacji generalnej i zdobywając Mistrzostwo Świata, a Von Trips pośmiertnie wice mistrzem. Amerykanin nie wystartował w swoim domowym wyścigu, który kończył sezon. Po tym wypadku Grand Prix Włoch nigdy nie powróciło na tor owalny.

    W roku 1970 podczas kwalifikacji zmarł w wyniku wypadku Jochen Rindt, który wcześniej wygrał pięć wyścigów i był liderem mistrzostw świata z przewagą aż 20 punktów. Choć do końca sezonu pozostały cztery wyścigi, żadnemu innemu kierowcy nieudało się wyprzedzić Austriaka w klasyfikacji, dzięki czemu Rindt jest jedynym kierowcą, który został Mistrzem Świata Formuły 1 pośmiertnie.

    W kwietniu 1974 roku w wyścigu 1000km Monza zginął były kierowca Formuły 1 Silvio Moser.

    W sezonie 1978 Grand Prix Włoch rozpoczęło się od wielkiego karambolu. W czasie gdy kierowcy zajmujący pierwsze pola startowe zatrzymali się na swoich pozycjach, zapaliły się zielone światła. Jednak z tyłu większość kierowców jeszcze się nie zatrzymała. Zanim kierowcy dotarli do pierwszego zakrętu kierowcy z końca stawki dogonili tych z przodu. Jadący w ścisku kierowcy zaczęli na siebie kolejno wpadać. Lotus oznaczony numerem 6 stanął w płomieniach. Ratownicy szybko zaczęli gasić pożar, jednak Ronniego Petersona nie udało się uratować, zmarł dzień później w szpitalu w Mediolanie. Szwed przed wyścigiem był na drugim miejscu w klasyfikacji generalnej utrzymując ją już do końca sezonu, zdobywając tym samym wicemistrzostwo pośmiertnie. W wypadku także uczestniczyli Didier Pironi, Hans Joachim Stuck, Brett Lunger oraz Vittorio Brambilla.

    Ostatni śmiertelny wypadek podczas wyścigu Formuły 1 na torze Monza wydarzył się w roku 2000. Na pierwszym okrążeniu doszło do karambolu tuż przed Variante della Roggia, a odłamki Jordana Heinza-Haralda Frentzena śmiertelnie raniły strażaka Paolo Gislimbertiego.

    Rekordy Formuły 1 toru Monza

    Meta wyścigu w 1971 Meta wyścigu w 1971

    Na torze Monza od lat pobijane i ustatnawiane były rekordy prędkości. Jednak tor ten ma też kilka innych rekordów Formuły 1.

    Aż 63 razy (od 1950 do 2013) kierowcy Formuły 1 ścigali się na tym torze. Tylko w 1980 roku nie było żadengo wyścigu F1 na tym torze. Na żadnym innym torze nie organiozwano tylu wyścigów Mistrzostw Świata.

    Wyścigi o Grand Prix Włoch w latach 1969 i 1971 były jednymi z kilku wyścigów F1, które zakończyły się minimalnymi różnicami pomiędzy kierowcami.

    W roku 1969 Johen Rindt stracił do zwycięskiego Jackiego Stewarta 0.08 sekundy, trzeci na mecie Jean-Pierre Beltoise 0.17, natomiast czwarty Bruce McLaren 0.19 sekundy.

    Jednak to końcówka wyścigu o Grand Prix Włoch w roku 1971 przeszła do historii F1. Wyścig wygrał Peter Gethin, a Ronnie Peterson zajął drugie miejsce ze stratą zaledwie 0.01 sekundy. Jest to najmniejsza strata drugiego kierowcy do zwycięzcy w wyścigach GP, gdzie czasy mierzone były do drugiego miejsca po przecinku. Pozostali kierowcy aż do piątego miejsca także pobili rekordy. François Cevert, który przyjechał na trzecim miejscu stracił do Gethina 0.09 sekundy, Mike Hailwood, czwarty na mecie stracił 0.18 s, a piąty Howden Ganley 0.61s. Wszystkie pięć rekordów z tego wyścigu nie zostało do dziś pobitych.

    W ostatnich trzech latach (2003-05) istnienia silników V10 w Formule 1 na torze Monza ustanowione zostały rekordy szybkości, które nie zostały pobite aż po dzień dzisiejszy. W roku 2003 Michael Schumacher ustanowił najwyższą średnią prędkość wyścigu Formuły 1 (247.585 km/h). Wyścig ten jest także najkrótszym czasowo wyścigiem F1, który został rozegrany na pełnym dystansie. Trwał 1 godzinę 14 minut i 19 sekund. Rok później pobity został rekord średniej prękości jednego okrążenia. Juan Pablo Montoya ustanowił rekord na poziomie 262.242 km/h podczas treningu, a Rubern Barrichello 260.395 km/h podczas kwalifikacji. W sezonie 2005 Juan Pablo Montoya pobił kolejny rekord – najwyższą chwilową prędkość (372.6 km/h).

    W 2005 wyrównany został także inny rekord. Trzeci raz w historii F1 wszyscy kierowcy, którzy wystartowali w wyścigu ukończyli go.

    W roku 1965 podczas wyścigu aż 40 razy zmieniało się prowadzenie, co jest kolejnym rekordem Formuły 1.

    Ciekawostki Formuły 1

    1926 Grand Prix Włoch: W wyścigu wystartowało jedynie 6 kierowców, z czego tylko dwóch ukończyło. Wyścig zaliczany był do Mistrzostw Świata Producentów.

    1963 Grand Prix Włoch: Ostatni wyścig Formuły 1, rozegrany na dystansie większym niż 300 mil.

    1981 Grand Prix Włoch: Siegfried Stohr, który w poprzednim wyścigu prawie zabił mechanika Davea Lucketta, niechcąc wystartować w wyścigu, umyślnie rozbił się podczas kwalifikacji.

    1981 Grand Prix Włoch: John Watson wyjeżdzjąc z drugiego zakrętu Lesmo wpadł w poślizg i uderzył swoim McLarenem w bandę z ogromną siłą. Samochód rozpadł się na dwie częsci, a we wrak McLarena uderzył Michele Alboreto (Tyrrell). Alboreto po wypadku miał kilka siniaków, jednak Watsonowi nic się nie stało – czym dowiedziono wyższość nadwozia z włókna węglowego, nowiniki technicznej McLarena, nad tradycyjnymi konstrukcjami. (zobacz film z wypadku)

    1984 Grand Prix Włoch: Jedyny wyścig Mistrzostw Świata F1 w którym na pierwszych sześciu miejscach znalazło się trzech Austriaków (Niki Lauda, Jo Gartner i Gerhard Berger).

    1991 Grand Prix Włoch: Pięciu z sześciu zdobywców pukntów zdobyło także Mistrzostwo Świata (Nigel Mansell, Ayrton Senna, Alain Prost, Michael Schumacher i Nelson Piquet). W sumie ci kierowcy zdobyli 18 tytułów.

    1992 Grand Prix Włoch: Zespół Andrea Moda niezostał wpuszczony na tor tym samym zostając wyrzuconym z mistrzostw F1.

    1997 Grand Prix Włoch: David Coulthard zadedykował swoje zwycięstwo tragicznie zmarłem księżnej Dianie, która zginęła równo tydzień wcześniej.

    1998 Grand Prix Włoch: Po raz pierwszy w historii F1 na podium stanęli dwaj bracia – Michael i Ralf Schumacherowie.

    2006 Grand Prix Włoch: Michael Schumacher po zwycięstwie na torze Monza, poinformował że z końcem roku zakończy karierę wyścigową.

    Mistrzowie z toru Monza

    Na torze Monza 10 kierowców Formuły 1 zdobywało Mistrzostwo Świata. Jedynie Jackie Stwewart zdobył je na tym torze dwukrotnie. Giuseppe Farina, Phil Hill, Jim Clark, Jackie Stewart, Emerson Fittipaldi, Niki Lauda, Mario Andretti oraz Jody Scheckter zdobywali pierwsze swoje mistrzostwo na torze Monza. Natomiast Mistrzostwo Świata Konstruktorów na torze Monza zdobywały do tej pory 4 ekipy – Ferrari, Brabham, Lotus i McLaren z czego zespół z Modeny dwukrotnie.

    Kierowcy i Konstruktorzy Formuły 1, zdobywający mistrzostwo na torze Monza
    Sezon Kierowca Konstruktor
    1950 flag Giuseppe Farina
    1956 flag Juan Manuel Fangio (4)
    1961 flag Phil Hill flag Ferrari
    1963 flag Jim Clark
    1966 flag Jack Brabham (3)
    1967 flag Brabham (2)
    1969 flag Jackie Stewart
    1972 flag Emerson Fittipaldi flag Lotus (5)
    1973 flag Jackie Stewart (3)
    1975 flag Niki Lauda
    1977 flag Ferrari (5)
    1978 flag Mario Andretti
    1979 flag Jody Scheckter
    1989 flag McLaren (5)
    Liczba w nawiasie oznacza kolejny tyruł dla danego kierowcy lub konstruktora w karierze.

    Zwycięzcy najważniejszych wyścigów na torze Monza

    Najważniejsze wyścigi brane pod uwagę: Grand Prix Włoch (w tym MŚ Formuły 1), Grand Prix Monza, Motocyklowe Grand Prix Narodów, Motocyklowe Grand Prix Włoch (w tym MŚ motocyklowe), 1000km Monza (wcześniej pod innymi nazwami).

    Jedynym kierowcą który wygrał na torze Monza wyścig Formuły 1, wyścig motocyklowych Mistrzostw Świata i wyścig 1000km Monza zaliczany do Mistrzostw Świata jest John Surtees. Brytyjczyk wygrał w sumie 8 wyścigów, gdzie wyszystki były zaliczane do Mistrzostw Świata. Oprócz Surtesa wyścigi samochodowego i motocyklowego Grand Prix na torze Monza wygrywali dwaj Włosi Tazio Nuvolari i Achille Varzi. Natomiast Clay Regazzoni, Luigi Villoresi, Mario Andretti i Jphny Herbert wygrywali samochodowe Grand Prix oraz wyścig 1000km Monza.

    Zwycięzcy Grand Prix Włoch na torze Monza i Grand Prix Monza
    Kierowca Liczba zwycięstw Zwycięstwa GP Włoch i GP Monzy Zwycięstwa motoGP Włoch i motoGP Narodów Zwycięstwa 1000km Monza
    flag John Surtees 8 (8) 1964 WC-F1, 1967 WC-F1 1958 WC x2, 1959 WC x2, 1960 WC 1966 WSC
    flag Tazio Nuvolari 7 (0) 1931 ITA-GP, 1932 ITA-GP, 1938 ITA-GP 1925 NAT+EUR, 1926 NAT, 1927 NAT, 1928 NAT
    flag Achille Varzi 4 (0) 1929 Monza-GP, 1930 Monza-GP 1926 NAT, 1929 NAT
    flag Clay Regazzoni 3 (3) 1970 WC-F1, 1975 WC-F1 1972 WSC
    flag Luigi Villoresi 3 (0) 1950 Monza-F2 1951, 1953
    flag Mario Andretti 2 (2) 1977 WC-F1 1974 WSC
    flag Johnny Herbert 2 (1) 1995 WC-F1 2004 LMS
    Liczba w nawiasie oznacza ilość wygranych wyścigów zaliczanych do Mistrzostw Świata (Formuły 1, motocyklowych i Sportscar).
    ITA - Grand Prix Włoch.
    Monza - Grand Prix Monza.
    NAT - Grand Prix Narodów.
    WC - Mistrzostwa Świata
    WSC - Mistrzostwa Świata Sportscar.
    F1, F2, GP - kategoria
    Zwycięzcy Grand Prix Włoch na torze Monza i Grand Prix Monza
    Sezon Wyścig (klasa) Kierowca Konstruktor Wersja toru
    2012 GP Włoch (F1) flag Lewis Hamilton McLaren-Mercedes Grand Prix
    2011 GP Włoch (F1) flag Sebastian Vettel Red Bull-Renault Grand Prix
    2010 GP Włoch (F1) flag Fernando Alonso Ferrari Grand Prix
    2009 GP Włoch (F1) flag Rubens Barrichello Brawn-Mercedes Grand Prix
    2008 GP Włoch (F1) flag Sebastian Vettel Toro Rosso-Ferrari Grand Prix
    2007 GP Włoch (F1) flag Fernando Alonso McLaren-Mercedes Grand Prix
    2006 GP Włoch (F1) flag Michael Schumacher Ferrari Grand Prix
    2005 GP Włoch (F1) flag Juan Pablo Montoya McLaren-Mercedes Grand Prix
    2004 GP Włoch (F1) flag Rubens Barrichello Ferrari Grand Prix
    2003 GP Włoch (F1) flag Michael Schumacher Ferrari Grand Prix
    2002 GP Włoch (F1) flag Rubens Barrichello Ferrari Grand Prix
    2001 GP Włoch (F1) flag Juan Pablo Montoya Williams-BMW Grand Prix
    2000 GP Włoch (F1) flag Michael Schumacher Ferrari Grand Prix
    1999 GP Włoch (F1) flag Heinz-Harald Frentzen Jordan-Mugen-Honda Grand Prix
    1998 GP Włoch (F1) flag Michael Schumacher Ferrari Grand Prix
    1997 GP Włoch (F1) flag David Coulthard McLaren-Mercedes Grand Prix
    1996 GP Włoch (F1) flag Michael Schumacher Ferrari Grand Prix
    1995 GP Włoch (F1) flag Johnny Herbert Benetton-Renault Grand Prix
    1994 GP Włoch (F1) flag Damon Hill Williams-Renault Grand Prix
    1993 GP Włoch (F1) flag Damon Hill Williams-Renault Grand Prix
    1992 GP Włoch (F1) flag Ayrton Senna McLaren-Honda Grand Prix
    1991 GP Włoch (F1) flag Nigel Mansell Williams-Renault Grand Prix
    1990 GP Włoch (F1) flag Ayrton Senna McLaren-Honda Grand Prix
    1989 GP Włoch (F1) flag Alain Prost McLaren-Honda Grand Prix
    1988 GP Włoch (F1) flag Gerhard Berger Ferrari Grand Prix
    1987 GP Włoch (F1) flag Nelson Piquet Williams-Honda Grand Prix
    1986 GP Włoch (F1) flag Nelson Piquet Williams-Honda Grand Prix
    1985 GP Włoch (F1) flag Alain Prost McLaren-TAG Grand Prix
    1984 GP Włoch (F1) flag Niki Lauda McLaren-TAG Grand Prix
    1983 GP Włoch (F1) flag Nelson Piquet Brabham-BMW Grand Prix
    1982 GP Włoch (F1) flag René Arnoux Renault Grand Prix
    1981 GP Włoch (F1) flag Alain Prost Renault Grand Prix
    1979 GP Włoch (F1) flag Jody Scheckter Ferrari Grand Prix
    1978 GP Włoch (F1) flag Niki Lauda Brabham-Alfa Romeo Grand Prix
    1977 GP Włoch (F1) flag Mario Andretti Lotus-Ford Grand Prix
    1976 GP Włoch (F1) flag Ronnie Peterson March-Ford Grand Prix
    1975 GP Włoch (F1) flag Clay Regazzoni Ferrari Grand Prix
    1974 GP Włoch (F1) flag Ronnie Peterson Lotus-Ford Grand Prix
    1973 GP Włoch (F1) flag Ronnie Peterson Lotus-Ford Grand Prix
    1972 GP Włoch (F1) flag Emerson Fittipaldi Lotus-Ford Grand Prix
    1971 GP Włoch (F1) flag Peter Gethin BRM Grand Prix
    1970 GP Włoch (F1) flag Clay Regazzoni Ferrari Grand Prix
    1969 GP Włoch (F1) flag Jackie Stewart Matra-Ford Grand Prix
    1968 GP Włoch (F1) flag Denny Hulme McLaren-Ford Grand Prix
    1967 GP Włoch (F1) flag John Surtees Honda Grand Prix
    1966 GP Włoch (F1) flag Ludovico Scarfiotti Ferrari Grand Prix
    1965 GP Włoch (F1) flag Jackie Stewart BRM Grand Prix
    1964 GP Włoch (F1) flag John Surtees Ferrari Grand Prix
    1963 GP Włoch (F1) flag Jim Clark Lotus-Climax Grand Prix
    1962 GP Włoch (F1) flag Graham Hill BRM Grand Prix
    1961 GP Włoch (F1) flag Phil Hill Ferrari Circuito Combinato
    1960 GP Włoch (F1) flag Phil Hill Ferrari Circuito Combinato
    1959 GP Włoch (F1) flag Stirling Moss Cooper-Climax Grand Prix
    1958 GP Włoch (F1) flag Tony Brooks Vanwall Grand Prix
    1957 GP Włoch (F1) flag Stirling Moss Vanwall Grand Prix
    1956 GP Włoch (F1) flag Stirling Moss Maserati Circuito Combinato
    1955 GP Włoch (F1) flag Juan Manuel Fangio Mercedes Circuito Combinato
    1954 GP Włoch (F1) flag Juan Manuel Fangio Mercedes Grand Prix
    1953 GP Włoch (F2) flag Juan Manuel Fangio Maserati Grand Prix
    1952 GP Włoch (F2) flag Alberto Ascari Ferrari Grand Prix
    1952 GP Monza (F2) flag Giuseppe Farina Ferrari ??
    1951 GP Włoch (F1) flag Alberto Ascari Ferrari Grand Prix
    1951 GP Monza (F2) flag Alberto Ascari Ferrari ??
    1950 GP Włoch (F1) flag Giuseppe Farina Alfa Romeo Grand Prix
    1950 GP Monza (F2) flag Luigi Villoresi Ferrari ??
    1949 GP Włoch (F1) flag Alberto Ascari Ferrari Grand Prix
    1949 GP Monza (F2) flag Juan Manuel Fangio Ferrari ??
    1948 GP Monza (F1) flag Jean-Pierre Wimille Alfa Romeo Circuito Florio
    1938 GP Włoch (GP) flag Tazio Nuvolari Auto Union Circuito Florio
    1936 GP Włoch (GP) flag Bernd Rosemeyer Auto Union Circuito Florio
    1935 GP Włoch (GP) flag Hans Stuck Auto Union Circuito Florio
    1934 GP Włoch (GP) flag Luigi Fagioli_Rudolf Caracciola Mercedes-Benz Circuito Florio
    1933 GP Włoch (GP) flag Luigi Fagioli Alfa Romeo Circuito Combinato
    1933 GP Monza (GP) flag Marcel Lehoux Bugatti ??
    1932 GP Włoch (GP) flag Tazio Nuvolari Alfa Romeo Circuito Combinato
    1932 GP Monza (GP) flag Rudolf Caracciola Alfa Romeo Circuito Combinato
    1931 GP Włoch (GP) flag Giuseppe Campari_Tazio Nuvolari Alfa Romeo Circuito Combinato
    1931 GP Monza (GP) flag Luigi Fagioli Maserati ??
    1930 GP Monza (GP) flag Achille Varzi Maserati Circuito Combinato
    1929 GP Monza (GP) flag Achille Varzi Alfa Romeo Oval
    1928 GP Włoch (GP) flag Louis Chiron Bugatti Circuito Combinato
    1927 GP Włoch (GP) flag Robert Benoist Delage Circuito Combinato
    1926 GP Włoch (GP) flag Louis Charavel Bugatti Circuito Combinato
    1925 GP Włoch (GP) flag Gastone Brilli-Peri Alfa Romeo Circuito Combinato
    1924 GP Włoch (GP) flag Antonio Ascari Alfa Romeo Circuito Combinato
    1923 GP Włoch (GP) flag Carlo Salamano FIAT Circuito Combinato
    1922 GP Włoch (GP) flag Pietro Bordino FIAT Circuito Combinato
    1922 GP Monza (FL) flag André Dubonnet Hispano-Suiza ??
    Liczba w nawiasie oznacza kolejny tyruł dla danego kierowcy lub konstruktora w karierze.

    Śmiertelne wypadki na torze Monza

    Kierowcy zmali w wypadkach na torze Monza (tylko Grand Prix i MŚ)
    Kierowca Mistrzostwa Świata Wyścig Data Samochód/Motocykl
    flag Gregor Kuhn 1922 Grand Prix Włoch 1922-09-09 Austro-Daimler
    flag Ugo Sivocci 1923 Grand Prix Włoch 1923-09-08 Alfa Romeo P1
    flag Louis Zborowski 1924 Grand Prix Włoch 1924-10-08 Mercedes M72/94
    flag Luigi Galli 1926 Grand Prix Narodów 1926-09-11 250cc Garelli
    flag Emilio Materassi 1928 Grand Prix Włoch 1928-09-09 Lancia Lambda
    flag Luigi Arcangeli 1931 Grand Prix Włoch 1931-05-23 Alfa Romeo 12C Tipo A
    flag Baconin Borzacchi 1933 Grand Prix Włoch 1933-05-10 Maserati 8C
    flag Giuseppe Campari 1933 Grand Prix Włoch 1933-05-10 Alfa Romeo Tipo P3
    flag Stanisław Czaykowski 1933 Grand Prix Włoch 1933-05-10 Bugatti T54
    flag Rupert Hollaus Motocyklowe Mistrzostwa Świata 1954 Grand Prix Narodów 1954-09-11 125cc NSU
    flag Adolfo Covi Motocyklowe Mistrzostwa Świata 1959 Grand Prix Narodów 1959-09-06 500cc Norton
    flag Franco Tirri Motocyklowe Mistrzostwa Świata 1961 Grand Prix Narodów 1961-09-03 125cc Ducati
    flag Wolfgang von Trips Mistrzostwa Świata Formuły 1 1961 Grand Prix Włoch 1961-09-10 Ferrari Dino 156
    flag Tommy Spychiger Mistrzostwa Świata Producentów 1965 1000 km Monza 1965-04-25 Ferrari 365 P2
    flag Jochen Rindt Mistrzostwa Świata Formuły 1 1970 Grand Prix Włoch 1970-09-05 Lotus-Ford 72
    flag Renzo Pasolini Motocyklowe Mistrzostwa Świata 1973 Grand Prix Narodów 1973-05-20 250cc Harley Davidson
    flag Jarno Saarinen Motocyklowe Mistrzostwa Świata 1973 Grand Prix Narodów 1973-05-20 250cc Yamaha
    flag Silvio Moser Mistrzostwa Świata Producentów 1974 1000 km Monza 1974-04-25 Lola T294
    flag Ronnie Peterson Mistrzostwa Świata Formuły 1 1978 Grand Prix Włoch 1978-09-10 Lotus 78 - Cosworth

    Kibice zmarli w wypadku Emilio Materassiego w roku 1928:

    Luigi Nessi, (23 lub 28) i Mario Nessi (21 lub 31), Luigi Zanoni (28), Felice Nava lub Nara (24 lub 32), Mauro Broletti (29), Aldo Pestalozzi (21) i Ida Cavoli (22), Mario Nobile (26 lub 36), Ercole Biroli lub Birolo (28), Mario Valentino Beltrami (35), Teresina Merlini Erlich lub Erlici lub Elrici, Giovanni Vaccari (10 lub 31), Giovanni Lenti (25 lub 30), Enrico Facolli lub Filotti (32 lub 36), Mario Galbioli lub Galbiati, Giuseppe Mona (19 lub 31), Mario Emilio Scioli lub Sioli (30), Francesco Ferrari oraz dwóch Greków o nieznanych z imienia i nazwiska. Kilka dni później w szpitalu zmarli Luigi Perego (13) i Giovanni Brusati (31). Reszta ofiar nie jest znana.

    Kibice zmarli w wypadku Wolfganga Von Tripsa w roku 1961:

    Claudia Polognoli (29), Giuseppina Lenti (45), Mario Brambilla (49), Paolo Perazzone (26), Albino Albertini (26), Franz Waldvogel (45), Laura Zorzi (21), Luigi Fassi (47), Luigi Motta (29), Franca Duguet (18), Augusto Camillo Valleise (25), Rinaldo Girod (19), Roberto Brambilla (6), Luigi Freschi (62) oraz Renato Janin (35).

    W roku 2000 w wypadku w wyścigu Formuły 1 zmarł strażak Paolo Gislimberti (33).

    redakcjamapaf1records.eu