f1records.eu Artykuły Grand Prix Monako

Grand Prix Monako

Damian Waga, 2015-05-23
Spis treści:


    Grand Prix Monako

    Najwolniejszy zakręt na torze - Grand Hotel Hairpin. Najwolniejszy zakręt na torze - Grand Hotel Hairpin.

    Grand Prix Monako to jeden z najstarszych wyścigów Grand Prix organizowany z przerwami od roku 1929, a od 1955 nieprzerwanie najważniejsza runda Mistrzostw Świata Formuły 1. Wyjątkowy tor na ulicach Monte Carlo powstaje specjalnie tylko na weekend Grand Prix oraz rozgrywane co dwa lata wyścigi samochodów historycznych. Trudny techniczny tor, wyjątkowa lokalizacja i prestiż sprawiają że Grand Prix Monako uważane jest za najważniejszy wyścig Formuły 1 oraz obok Le Mans 24 godziny i Indianapolis 500 zaliczany jest do korony motorsportu. Prawdziwym królem toru w Monako był Ayrton Senna, który na ulicach Monte Carlo zwyciężał sześć razy z czego aż pięć razy z rzędu.

    Obecnie Grand Prix Monako jest najkrótszym wyścigiem Formuły 1. Liczy zaledwie 260.5 kilometra podczas gdy pozostałe wyścigi muszą liczyć przynajmniej 305 kilometrów. Jest to także najwolniejszy tor Formuły 1. Rekord okrążenia 2004 roku należy do Michaela Schumachera i wynosi 1:14.439 (średnia prędkość wyniosła 161.5 km/h). jest to także jedyny tor Formuły 1 który położony jest bezpośrednio nad morzem, oraz fragment nitki przebiega przez tunel.

    Historia Grand Prix Monako

    Pierwszy wyścig o Grand Prix Monako odbył się 14 kwietnia 1929 i został zorganizowany przez magnata tytoniowego Antonego Noghèsa pod patronatem "Automobile Club de Monaco". Wyścig liczył 100 okrążeń i wystartowało w nim 16 kierowców z czego 9 ukończyło wyścig ale tylko 6 zostało sklasyfikowanych. Pierwsze Grand Prix wygrał Brytyjczyk William Grover-Williams w samochodzie Bugatti T35B z czasem 3 godzin i 56 minut. Drugie miejsce zajął Rumun Georges Bouriano, a trzecie Niemiec włoskiego pochodzenia Rudolf Caracciola. W tym wyścigu miał też wystartować Polak Jan Bychawski, jednak jadąc do Monte Carlo z Paryża uległ wypadkowi drogowemu.

    Kolejną edycję wyścigu wygrał Francuz René Dreyfus, a na drugim stopniu podium stanął Monakijczyk Louis Chiron, który już rok później wygrał Grand Prix Monako. do tej pory to jedyne zwycięstwo Monakijczyka w Grand Prix Monako, ale nie jedyne na tym torze. W latach 1936-37 wyścig zaliczany był do mistrzostw Europy kierowców.

    W 1938 jak i rok później wyścig został odwołany ze względu na trudną sytuację polityczną w Europie, a następne z powodu II Wojny Światowej. Wyścig powrócił dopiero w 1948, choć 5 sierpnia 1945, niespełna 3 miesiące po kapitulacji III Rzeszy, Amerykańscy żołnierze z 36-tej dywizji piechoty zorganizowali wyścig jeepów i ciężarówek GMC.

    W 1949 wyścig został odwołany po śmierci księcia Monako Ludwika II.

    W 1950 roku Grand Prix Monako znalazło się w kalendarzu nowo powstałych Mistrzostw Świata Kierowców. W sezonie 1952 w Grand Prix Monako jedyny raz w historii kierowcy ścigali się na samochodach Sports Car. W latach 1953-54 GP Monako nie było organizowane.

    Ostatecznie wyścig powrocił w 1955 i jest rundą Mistrzostw Świata Formuły 1 do dziś.

    w 1961 Stirling Moss został pierwszym kierowcą w historii, który wygrał dwa razy rzędu GP Monako, a w 1965 Graham Hill pierwszym który wygrał trzy razy z rzędu.

    Grand Prix Monako przeszło do historii Formuły 1, gdy na 16 startujących kierowców tylko 4 zostało sklasyfikowanych. Guy Ligier i Jo Bonnier dojechali do mety wyścigu ale mieli ponad 20 okrążeń straty do zwycięzcy Jackiego Stewarta. Jedynie Lorenzo Bandini pokonał tyle okrążeń co Stewart.

    Rok później wyścig zapisał się na czarnych kartach Formuły 1. Na 82 okrążeniu tuż za szykaną przy porcie Lorenzo Bandini uderzył z impetem w belę słomy. Siła uderzenia była tak duża że natychmiast samochód stanął w płomieniach a Włoch został uwięziony pod przewróconym samochodem. Akcja ratunkowa była prowadzona zbyt powoli, a sytuację pogarszał helikopter telewizyjny zbyt nisko wiszący nad płonącym wrakiem, co wzmagało płomienie. Bandini został przewieziony do szpitala, jednak zmarł po 3 dniach w wyniku poparzeń. Wypadek ten zaowocował zmianą przepisów w Formule 1: zakazano stosowania band ze słomy w wyścigach Grand Prix, przyśpieszono prace nad ogniotrwałymi strojami dla kierowców i porządkowych oraz zakazano pilotom helikopterów latać nisko nad płonącymi samochodami. Był to też ostatni wyścig Grand Prix Monako na dystansie 100 okrążeń.

    Graham Hill jako pierwszy kierowca w historii wygrał cztery razy GP Monako (1968), a rok później wygrał po raz piąty. W latach 1975-76 GP Monako wygrał Austriak Niki Lauda.

    Czwarte zwycięstwo Senny (1991), po prawej Mansell a po lewej Alesi. Czwarte zwycięstwo Senny (1991), po prawej Mansell a po lewej Alesi.

    Przełom lat 80 i 90 to dominacja dwóch kierowców - Prosta i Senny. Wyścig w 1984 rozgrywany był w bardzo trudnych warunkach atmosferycznych. Liderem był Alain Prost, jednak bardzo szybko zbliżał się do niego Ayrton Senna. Brazylijczyk startował z 13 miejsca i pomimo słabego samochodu jakim był Toleman już na 19 okrążeniu znalazł się na drugim miejscu. Gdy strata Senny do Prosta spadła poniżej 10 sekund wyścig został przerwany i zaliczono wyniki zaledwie po 31 z 76 zaplanowanych okrążeń. W latach 1985-86 ponowie wygrywał Prost, a w 1987 po raz pierwszy triumfował Senna. W 1988 roku gdy Senna i Prost byli w jednym zespole Brazylijczyk prowadził w wyścigu z dużą przewagą nad Francuzem. Senna mimo tego że był spowalniany przez radio przez Rona Dennisa nadal jechał szybko, co zakończyło się uderzeniem w bandę na 11 okrążeń przed końcem wyścigu. Po raz czwarty wygrał Prost. Jednak już w latach 1989-1993 niepokonany był Senna. Brazylijczyk wygrał 5 razy z rzędu, a w sumie sześć razy.

    W 1994 GP Monako był pierwszym wyścigiem po tragicznym GP San Marino, w którym zginęli Ayrton Senna i Roland Ratzenberger. W związku z tymi wydarzeniami podczas GP Monako wprowadzono ograniczenie prędkości w Pit Lane do 80km/h. Zespoły Williams i Simtek wystawiły tylko po jednym samochodzie do wyścigu, a pierwsze dwa pola startowe, na których wymalowano flagi Brazylii i Austrii, zostały zarezerwowane dla tragicznie zmarłych kierowców. Ponadto podczas czwartkowej sesji treningowej poważnemu wypadkowi uległ Karl Wendlinger, który w impetem uderzył z prędkością 280km/h w bandę na szykanie Nouvelle. Austriak został przetransportowany do szpitala, gdzie przez kilka tygodni pozostawał w śpiączce. Wyścig wygrał Michael Schumacher w Benettonie z przewagą ponad 37 sekund nad drugim Martinem Brundlem i ponad minuty nad trzecim Gerhardem Bergerem. Schumacher powtórzył sukces w 1996 z podobną przewagą nad rywalami.

    Rok później GP Monako rozgrywane było podczas zmiennych warunków atmosferycznych. Trudne warunki sprawiły że z 21 startujących kierowców aż 18 nie dotarło do mety. Już na pierwszym okrążeniu z wyścigu odpadło w niezależnych od siebie incydentach aż pięciu kierowców: Giancarlo Fisichella, Pedro Lamy, Jos Verstappen i Rubens Barrichello oraz Michael Schumacher, który uiderzył w bandę w zakręcie Mirabeu i urwał koło. Po paru okrążeniach z toru wypadli Ricardo Rosset i Ukyo Katayama. Na 10 okrążeniu w wyścigu udział brało już tylko 12 kierowców, a liderem był Damon Hill. Po w miarę spokojnych 20 okrążeniach z wyścigu odpadł Martin Brundle, a na 41 okrążeniu w samochodzie lidera Damona Hilla posłuszeństwa odmówił silnik. Prowadzenie objął Alesi, jednak na 61 okrążeniu musiał się wycofać z wyścigu po awarii zawieszenia. Kilka okrążeń później Jacques Villeneuve uderzył w Forti Luki Badoera, który miał już 6 okrążeń straty do Kanadyjczyka. jeszcze pod koniec wyścigu dwukrotnie zdublowany Eddie Irvine obrócił swoje Ferrari w tym samym miejscu, w którym zakończył wyścig Schumacher. W stojący bolid Irvinea uderzył Mika Salo, a w Fina z kolei jego rodak Mika Häkkinen. Wyścig wygrał Olivier Panis tuż przed Davidem Coulthardem. Wyścig ukończyło tylko 4 kierowców co jest rekordem najmniejszej ilości kierowców na mecie. Rekordowa także była procentowa liczba kierowców którzy odpadli w wyścigu - 85.7%.

    W kolejnych latach w Monte Carlo wygrywał Michael Schumacher naprzemiennie z kierowcami McLarena (Mika Häkkinen i dwukrotnie David Coulthard).

    W 2003 roku zapisał się do historii jako pierwszy wyścig Formuły 1 podczas którego nie było żadnego manweru wyprzedzania na torze. Później podobna sytuacja miała miejsce podczas GP Stanów Zjednoczonych w 2005 oraz w GP Europy w 2009.

    W 2006 i 2007 dwa razy z rzędu wygrał Fernando Alonso, a z kolei w latach 2013-14 dwa razy z rzędu triumfował Nico Rosberg, który mieszka w Monte Carlo od małego dziecka.

    Opis toru Monaco

    Tor Monaco (Circuit de Monaco) liczy obecnie 3.340 kilometry długości. Tor składa się z 19 zakrętów, i nie ma na nim żadnego dłuższego odcinka prostej, a nawet prosta startowa biegnie po łuku, którym jest bulwar Alberta Pierwszego. Wszystko to sprawa że jest to obecnie najbardziej kręty tor Formuły 1. Pierwszy zakręt Sainte-Dévote jest ostrym zakrętem w prawo. Nazwa zakrętu pochodzi od pobliskiej kaplicy Świętej Dewoty (Sainte-Dévote Chapel) patronki Księstwa Monako. Sama kaplica stoi się po lewej stronie od zakrętu, natomiast w wybrukowanym miejscu gdzie obecnie jest krawężnik wewnętrzny pierwszego zakrętu na codzień znajduje się wyniesiona wysepka na której są kwiaty i pomnik Williama Grovera-Williamsa w Bugatti - pierwszego zwycięzcy Grand Prix Monako. Następnie nitka toru biegnie pod górę z lekkimi łukami zwanymi Beau Rivage, do długiego lewego zakrętu Massenet. Tuż za nim po niewielkim spadku wysokości jest ostry zakręt w prawo o nazwie Casino. Zakręt ten okrąża plac Kasyna, który jest po prawej stronie zakrętu, a po przeciwnej stronie znajdują się ogrody kasyna (Jardins du Casino). Między zakrętami 4 i 5 znajduje się charakterystyczny wybój który kierowcy omijają po prawej stronie. W miejscu wyboju jest wlot bocznej uliczki i na codzień jest tam skrzyżowanie alei des Spélugues (biegnie nią tor) z aleją de la Madone. Na tym odcinku kończy się pierwszy sektor toru.

    Drugi sektor zaczyna się od ostrego zakrętu w prawo zwanego Mirabeu Haute (Mirabeu Górne) od nazwy hotelu położonego tuż obok zakrętu. Następnie tor biegnąc dalej aleją des Spélugues biegnie mocno w dół do najwolniejszego zakrętu nie tylko na tym torze, ale także na każdym innym obiekcie Formuły 1. Zakręt Grand Hotel (od dawnej nazwy hotelu obok zakrętu) pokonywany jest przez kierowców z prędkością zaledwie około 50 km/h i z pełnym skrętem kierownicy. Dalej aleją Księżnej Grace (tragicznie zmarłej w wypadku samochodowym) tor nadal obniża wysokość dochodząc do zakrętu numer 7 - Mirabeu Bas (Mirabeu Dolne). Za zakrętem po lewej stronie w odległości kilku metrów znajduje się morze śródziemne - to najbliżej morza położone miejsce toru Formuły 1. Następnie bulwarem Ludwika II nitka toru wchodzi do tunelu - to jedyny tunel w którymkolwiek ścigała się Formuła 1. Ludwik II był władcą Monako w czasie pierwszego Grand Prix. Za tunelem tor znowu się obniża do najniższego miejsca na torze. Jest to także najniżej nad poziomem morza położony punkt toru Formuły 1. Za nową szykaną (Nouvelle Chicane) tor biegnie nabrzeżem Stanów Zjednoczonych (Quai des Etats-Unis). W 1972 rok znajdowały się tam boksy a prosta startowa była obok na równoległej alei J.F. Kennediego. Jeszcze przed zakrętem 12 zaczyna się droga przy basenie (Route de la Piscine). Zakręt 12 zwany Tabac jest szybkim lewym zakrętem, który przechodzi w łagodny luk w lewo dochodzący do sekcji przy basenie (Piscine). Sekcja ta składa się z dwóch szykan. Pierwsza z nich nosi imię Monakijskiego kierowcy Grand Prix i Formuły 1 Louisa Chirona, który wygrał GP Monako w 1931 roku. Druga szykana jest ciaśniejsza i wymaga wyhamowania samochodów w przeciwieństwie do pierwszej. Tuż przed drugą szykaną kończy się drugi sektor toru.

    Trzeci sektor jest najkrótszy. Za zakrętami 15 i 16 tworzącymi drugą szykanę sekcji przy basenie jest krótki łuk w lewo zakończony słynnym zakrętem Rascasse. To właśnie na tym zakręcie w kwalifikacjach w 2006 roku Schumacher zatrzymał swoje Ferrari, przez co Fernando Alonso nie mógł wykonać szybkiego okrążenia. Tuż za zakrętem Rascasse jest zjazd do boksów, a trochę dalej ostatnie dwa zakręty toru nazwane na cześć organizatora pierwszego GP Monako Anthonego Noghesa.

    Wersje toru Monaco

    Wersje toru: 2004-15 2003 1997-2002 1986-96 1976-85 1973-75 1972 1955-71 1929-54 Wersje toru: 2004-15 2003 1997-2002 1986-96 1976-85 1973-75 1972 1955-71 1929-54

    Pierwsza wersja toru składała się z 14 zakrętów i mierzyła 3.18 kilometra. Ta wersja z drobnymi modyfikacjami przetrwała do 1971 roku. Oryginalny tor od obecnego różnił się pierwszym zakrętem, brakiem szykany za tunelem oraz całą sekcją przy basenie - przeciwległa prosta znajdowała się w miejscu gdzie obecnie są boksy, a same boksy były przy prostej startowej nie oddzielone od toru. W 1955 roku linia startu/mety została przeniesiona na przeciwległą prostą (obecnie jest to pit lane), choć same boksy zostały na swoim miejscu. W 1963 roku powrócono poprzednią wersję umiejscowienia linii startu/mety. W 1972 na rok boksy przeniesiono za obecną szykaną za tunelem, sam tor kierując równoległą aleją J.F. Kenediego, przed zakrętem Tabac utworzono szykanę przy porcie (Chicane du Port). Po raz pierwszy boksy zostały oddzielone od toru.

    W 1973 roku tor przeszedł dużą przebudową zwłaszcza w końcowym fragmencie. Pojawiła się sekcja przy basenie, oraz zakręty Rascasse i Anthony Noghes oraz zmodyfikowano lekko szykanę przy Porcie. Tor przybrał kształt zbliżony do obecnego a w miejsce poprzednie przeciwległej prostej pojawiła się pit lane, która jest tam do dziś.

    W 1976 roku tor wydłużył się po tym jak wyostrzono pierwszy (Sainte Devote) i ostatni (Anthony Noghes) zakręt toru. Z kolei 1986 roku szykanę przy porcie powiększono i dodano dwa małe zakręty tworząc tym samym nową szykanę (Nouvelle Chicane).

    W roku 1997 przesunięto zakręty 13 i 14 bliżej zakrętu Tabac, natomiast w 2003 roku zmodyfikowano drugą szykanę przy porcie odsuwając także cały fragment toru do zakrętu Rascasse od boksów. Zmodyfikowano także wyjazd z boksów. Sam wyjazd nie zmienił położenia jednak odsunięto bandę na pierwszym zakręcie a wyjazd z boksów przedłużono za zakręt Sainte Devote w taki sposób że wyjeżdżający z boksu kierowcy omijają ten wiraż. Rok później zadebiutowała nowa wersja pit lane, zamieniono miejsce boksów z miejsce przejazdu samochodów, wcześniej między prostą startu/mety a boksami znajdowała się pit lane, obecnie to boksy są między prostą start/meta a pit lane. Sama nitka tor nie zmieniła się i taki układ toru obowiązuje do dziś.

    Rekordy toru oraz najszybsze okrążenia kwalifikacyjne każdej wersji toru
    Wersja toru/Lata Długość toru Rekord toru Najszybsze okrążenie kwalifikacyjne
    2003-2015 3.340 km 1:14.439 (flag Michael Schumacher, Ferrari, 2004) 1:13.556 (flag Sebastian Vettel, Red Bull-Renault, 2011)
    1997–2002 3.370 km 1:18.023 (flag Rubens Barrichello, Ferrari, 2002) 1:16.676 (flag Juan Pablo Montoya, Williams-BMW, 2002)
    1986-1996 3.328 km 1:21.076 (flag Michael Schumacher, Benetton-Ford, 1994) 1:18.560 (flag Michael Schumacher, Benetton-Ford, 1994)
    1976–1985 3.312 km 1:22.637 (flag Michele Alboreto, Ferrari, 1985) 1:20.803 (flag Ayrton Senna, Lotus-Renault, 1985)
    1973–1975 3.278 km 1:27.9 (flag Ronnie Peterson, Lotus-Ford, 1974) 1:26.3 (flag Niki Lauda, Ferrari, 1974)
    1929–1972 3.145 km 1:22.2 (flag Jackie Stewart, Tyrrell-Ford, 1971) 1:21.4 (flag Emerson Fittipaldi, Lotus-Ford, 1972)

    Lista zwycięzców Grand Prix Monako

    LP Kierowca Samochód Zespół Wyniki Wyniki
    1929 flag William Grover-Williams Bugatti T35B flag William Grover
    1930 flag René Dreyfus Bugatti T35B flag Ecurie Friederich
    1931 flag Louis Chiron Bugatti T51 flag Automobiles Ettore Bugatti
    1932 flag Tazio Nuvolari Alfa Romeo Monza flag SA Alfa Romeo
    1933 flag Achille Varzi Bugatti T51 flag Automobiles Ettore Bugatti
    1934 flag Guy Moll Alfa Romeo P3 flag Scuderia Ferrari
    1935 flag Luigi Fagioli Mercedes-Benz W25B flag Daimler-Benz AG
    1936 flag Rudolf Caracciola Mercedes-Benz W25K flag Daimler-Benz AG
    1937 flag Manfred von Brauchitsch Mercedes-Benz W125 flag Daimler-Benz AG
    1948 flag Giuseppe Farina Maserati 4CLT flag zgłoszenie prywatne
    1950 flag Juan Manuel Fangio Alfa Romeo 158 flag SA Alfa Romeo Wyniki 14211
    1952 flag Vittorio Marzotto Ferrari 225S flag Scuderia Marzotto
    1955 flag Maurice Trintignant Ferrari 625 flag Scuderia Ferrari Wyniki 13718
    1956 flag Stirling Moss Maserati 250F flag Officine Alfieri Maserati Wyniki 9735
    1957 flag Juan Manuel Fangio Maserati 250F flag Officine Alfieri Maserati Wyniki 16766
    1958 flag Maurice Trintignant Cooper T45 ─ Climax flag R.R.C. Walker Racing Team Wyniki 14810
    1959 flag Jack Brabham Cooper T51 ─ Climax flag Cooper Car Company Wyniki 12091
    1960 flag Stirling Moss Lotus 18 ─ Climax flag R.R.C. Walker Racing Team Wyniki 11212
    1961 flag Stirling Moss Lotus 18 ─ Climax flag R.R.C. Walker Racing Team Wyniki 11562
    1962 flag Bruce McLaren Cooper T60 ─ Climax flag Cooper Car Company Wyniki 9043
    1963 flag Graham Hill BRM P57 flag Owen Racing Organisation Wyniki 12518
    1964 flag Graham Hill BRM P261 flag Owen Racing Organisation Wyniki 12868
    1965 flag Graham Hill BRM P261 flag Owen Racing Organisation Wyniki 13253
    1966 flag Jackie Stewart BRM P261 flag Owen Racing Organisation Wyniki 9842
    1967 flag Denny Hulme Brabham BT20 ─ Repco flag Brabham Racing Organisation Wyniki 11280
    1968 flag Graham Hill Lotus 49B ─ Ford flag Gold Leaf Team Lotus Wyniki 14345
    1969 flag Graham Hill Lotus 49B ─ Ford flag Gold Leaf Team Lotus Wyniki 14702
    1970 flag Jochen Rindt Lotus 49C ─ Ford flag Gold Leaf Team Lotus Wyniki 10249
    1971 flag Jackie Stewart Tyrrell 003 ─ Ford flag Elf Team Tyrrell Wyniki 11669
    1972 flag Jean-Pierre Beltoise BRM P160B flag Marlboro BRM Wyniki 12802
    1973 flag Jackie Stewart Tyrrell 006 ─ Ford flag Elf Team Tyrrell Wyniki 12411
    1974 flag Ronnie Peterson Lotus 72E ─ Ford flag John Player Team Lotus Wyniki 11059
    1975 flag Niki Lauda Ferrari 312T flag Scuderia Ferrari SpA SEFAC Wyniki 9574
    1976 flag Niki Lauda Ferrari 312T2 flag Scuderia Ferrari SpA SEFAC Wyniki 9959
    1977 flag Jody Scheckter Wolf WR1 ─ Ford flag Walter Wolf Racing Wyniki 9975
    1978 flag Patrick Depailler Tyrrell 008 ─ Ford flag Elf Team Tyrrell Wyniki 12324
    1979 flag Jody Scheckter Ferrari 312T4 flag Scuderia Ferrari SpA SEFAC Wyniki 10710
    1980 flag Carlos Reutemann Williams FW07B ─ Ford flag Albilad-Williams Racing Team Wyniki 13916
    1981 flag Gilles Villeneuve Ferrari 126CK flag Scuderia Ferrari SpA SEFAC Wyniki 11456
    1982 flag Riccardo Patrese Brabham BT49D ─ Ford flag Parmalat Racing Team Wyniki 10263
    1983 flag Keke Rosberg Williams FW08C ─ Ford flag TAG Williams Racing Team Wyniki 12578
    1984 flag Alain Prost McLaren MP4/2 ─ TAG flag Marlboro McLaren International Wyniki 10692
    1985 flag Alain Prost McLaren MP4/2B ─ TAG flag Marlboro McLaren International Wyniki 11042
    1986 flag Alain Prost McLaren MP4/2C ─ TAG flag Marlboro McLaren International Wyniki 11399
    1987 flag Ayrton Senna Lotus 99T ─ Honda flag Camel Team Lotus Honda Wyniki 9932
    1988 flag Alain Prost McLaren MP4/4 ─ Honda flag Honda Marlboro McLaren Wyniki 12134
    1989 flag Ayrton Senna McLaren MP4/5 ─ Honda flag Honda Marlboro McLaren Wyniki 10639
    1990 flag Ayrton Senna McLaren MP4/5B ─ Honda flag Honda Marlboro McLaren Wyniki 11024
    1991 flag Ayrton Senna McLaren MP4/6 ─ Honda flag Honda Marlboro McLaren Wyniki 11374
    1992 flag Ayrton Senna McLaren MP4/7A ─ Honda flag Honda Marlboro McLaren Wyniki 11759
    1993 flag Ayrton Senna McLaren MP4/8 ─ Ford flag Marlboro McLaren Wyniki 12116
    1994 flag Michael Schumacher Benetton B194 ─ Ford flag Mild Seven Benetton Ford Wyniki 9263
    1995 flag Michael Schumacher Benetton B195 ─ Renault flag Mild Seven Benetton Renault Wyniki 9641
    1996 flag Olivier Panis Ligier JS43 ─ Mugen Honda flag Equipe Ligier Gauloises Blondes Wyniki 10852
    1997 flag Michael Schumacher Ferrari F310B flag Scuderia Ferrari Marlboro Wyniki 10355
    1998 flag Mika Häkkinen McLaren MP4/13 ─ Mercedes flag West McLaren Mercedes Wyniki 10830
    1999 flag Michael Schumacher Ferrari F399 flag Scuderia Ferrari Marlboro Wyniki 11090
    2000 flag David Coulthard McLaren MP4/15 ─ Mercedes flag West McLaren Mercedes Wyniki 10662
    2001 flag Michael Schumacher Ferrari F2001 flag Scuderia Ferrari Marlboro Wyniki 11832
    2002 flag David Coulthard McLaren MP4-17 ─ Mercedes flag West McLaren Mercedes Wyniki 11383
    2003 flag Juan Pablo Montoya Williams FW25 ─ BMW flag BMW Williams F1 Team Wyniki 10116
    2004 flag Jarno Trulli Renault R24 flag Mild Seven Renault F1 Team Wyniki 10907
    2005 flag Kimi Räikkönen McLaren MP4-20 ─ Mercedes flag Team McLaren Mercedes Wyniki 9349
    2006 flag Fernando Alonso Renault R26 flag Mild Seven Renault F1 Team Wyniki 9069
    2007 flag Fernando Alonso McLaren MP4-22 ─ Mercedes flag Vodafone McLaren Mercedes Wyniki 9433
    2008 flag Lewis Hamilton McLaren MP4-23 ─ Mercedes flag Vodafone McLaren Mercedes Wyniki 8539
    2009 flag Jenson Button Brawn BGP 001 ─ Mercedes flag Brawn GP Formula 1 Team Wyniki 10718
    2010 flag Mark Webber Red Bull RB6 ─ Renault flag Red Bull Racing Wyniki 12315
    2011 flag Sebastian Vettel Red Bull RB7 ─ Renault flag Red Bull Racing Wyniki 8731
    2012 flag Mark Webber Red Bull RB8 ─ Renault flag Red Bull Racing Wyniki 13057
    2013 flag Nico Rosberg Mercedes F1 W04 flag Mercedes AMG Petronas F1 Team Wyniki 10195
    2014 flag Nico Rosberg Mercedes F1 W05 flag Mercedes AMG Petronas F1 Team Wyniki 10559
    2015 flag Nico Rosberg Mercedes F1 W06 flag Mercedes AMG Petronas F1 Team Wyniki 10923
    2016 flag Lewis Hamilton Mercedes F1 W07 Hybrid flag Mercedes AMG Petronas F1 Team Wyniki 11465

    Rekordy Grand Prix Monako

    Najwięcej startów w Grand Prix Monako na swoim koncie ma Rubens Barrichello. Brazylijczyk w latach 1993-2011 wystartował w GP Monako aż 19 razy, o jeden więcej od 7-krotnego mistrza świata Michaela Schumachera o i dwa więcej od 5-krotnego zwycięzcy GP Monako Grahama Hilla oraz Riccardo Patrese.

    Największą liczbę zwycięstw osiągną inny Brazylijczyk – Ayrton Senna, który na ulicach Monte Carlo triumfował aż 6 razy z czego 5 razy z rzędu, co jest zarazem rekordem Formuły 1 (żaden inny kierowca w innym GP nie wygrywał tyle razy z rzędu). Po pięć zwycięstw mają Graham Hill (w tym dwa i trzy z rzędu) oraz Michael Schumacher (w tym dwa z rzędu). Cztery razy wygrywał wielki rywal Senny Alain Prost, natomiast po trzy triumfy zaliczyli Striling Moss i Jackie Stewart. Po dwa razy wygrywali Juan Manuel Fangio, Maurice Trintignant, Niki Lauda i Jody Scheckter a także w ostatnich latach David Coulthard, Fernando Alonso, Mark Webber i Nico Rosberg. Lauda, Alonso i Rosberg oba swoje wyścigi wygrywali rok po roku.

    Podobnie jak zwycięstwa, największą liczbę podiów posiada Senna, który na trybunie honorowej (w Monako nie ma typowego podium) stawał 8 razy. Siedmiokrotnie puchary odbierali za miejsca na podium Graham Hill i Michael Schumacher, sześć razy Alain Prost a po pięć razy w czołowej trójce wyścig kończyli Jody Schecker i Rubens Barrichello.

    Obecnie najwięcej punktów do Mistrzostw Świata ma na koncie niestartujący już Mark Webber (92 pkt), jednak ma niewielką przewagę nad drugim Alonso (90), oraz nad kolejnymi którzy mogą go wyprzedzić w 2015 roku, czyli Vettelem i Rosbergiem (obaj po 77) oraz Hamiltonem (76 pkt).

    W ilości Pole Position także prowadzi Senna, który był królem tego toru. Brazylijczyk startował z pierwszego pola startowego pięć razy. Po cztery raz z Pole Position startowali juan Manuel Fangio, Jim Clark, Jackie Stewart i Alain Prost. W przypadku Fangio na uwagę zasługuje fakt że tylko cztery razy startował w GP Monako i za każdym razem ruszał z Pole Position, co daje niesamowitą średnią pozycję startową równą 1. Jednak w startach z pierwszego rzędu prowadzi Schumacher (8) przed Prostem (7). Senna jaki i Stirling Moss i Jack Brabham startowali z pierwszego rzędu po 6 razy.

    Choć to Rubens Barrichello startował 19 razy w GP Monako to jednak nie on pokonał największą ilość okrążeń wyścigowych. Brazylijczyk ma na koncie 1189 okrążeń, natomiast 5-krotny zwycięzca Graham Hill ma ich 1210. Jedynie jeszcze Michael Schumacher ma w swoim dorobku liczbę okrążeń wyścigowych na torze Monaco wyższą od tysiąca (1145). Już w 2015 do tej trójki może dołączyć Fernando Alonso. Hiszpanowi brakuje 50 kółek.

    Z kolej w okrążeniach na prowadzeniu prowadzi Schumacher z niewielką przewagą nad Senna. Niemiec prowadził w Grand Prix Monako przez 435 okrążeń, natomiast Brazylijczyk przez 422 okrążenia.

    Najlepszą średnią pozycję na mecie ma dwóch kierowców, którzy tylko raz wystartowali w GP Monako obaj zajmując trzecie miejsce. Dla Petera Arundella był to w ogóle debiut w Formule 1, natomiast Lucien Bianchi dopiero za trzecim razem zakfalifikował się do GP Monako za to zdobywając podium w jednym GP Monako w którym wystartował. Najlepszym kierowcą z taką średnia i więcej niż jednym startem jest Ayrton Senna (3,8).

    Monakijczyk Louis Chiron w GP Monako gdy startował w wyścigu Formuły 1 GP Monako w 1950 miał już 50 lat 291 dni. Zdobył wtedy 3 miejsce do dziś będąc najstarszym kierowcą Formuły 1 który zdobył punkty i podium. Pięć lat później ponownie wystartował w GP Monako zostając najstarszym uczestnikiem wyścigu Formuły 1 (55 lat 292 dni). Natomiast najmłodszym zdobywcą podium jest Lewis Hamilton (22 lata 141 dni), który w 2007 roku zajął 2 miejsce. Rok później Sebastian Vettel zajmując 5 miejsce stał się najmłodszym zdobywcą punktów mając 20 lat i 327 dni. Najmłodszym kierowcą który wystartował w GP Monako jest Fernando Alonso (19 lat 302 dni) jednak ten rekord może pobić Max Verstappen, który jeśli wystartuje w wyścigu w 2015 roku będzie miał 17 lat i 236 dni.

    Wyścigi towarzyszące Grand Prix Monako

    W latach 1959-1997 oraz 2005 zorganizowano Grand Prix Monako Formuły 3 (w roku 1950 było to GP Monako Formuły Junior). Wśród najbardziej znanych kierowców, którzy wygrywali ten wyścig są między innymi Stirling Moss, Jackie Stewart, Jean-Pierre Beltoise, Ronnie Peterson, Patrick Depailler, Alain Prost Giancarlo Fisichella, Nick Heidfeld czy Lewis Hamilton. Natomiast Alain Ferté wygrał ten wyścig trzy razy z rzędu (1981-1983).

    Przez lata różne serie wyścigowe towarzyszyły Grand Prix Formuły 1 na torze w Monako. Były to wyścigi nie tylko samochodów jednomiejscowych, ale także turystycznych czy GT. Obecnie GP Monako towarzyszą, podobnie jak w innych wuropejskich rundach, wyścigi serii GP2 i Porsche SuperCup oraz gościnnie Formuła Renault 3,5.

    • Formuła 2
      • Voiturettes (1936)
      • Międzynarodowe Mistrzostwa Formuły 3000 (1998-2004)
      • GP2 Series (2005-2015)
    • Formuła 3
      • Grand Prix Monako Formuły 3 (1950, 1959-1997, 2005)
        • Formuła Junior (1959)
        • Brytyjska Formuła 3 (1970-1978)
        • Francuska Formuła 3 (1964-1979)
        • Formuła 3 Euro Series (2005)
        • Mistrzostwa Europy Formuły 3 (1975)
      • GP3 (2012)
    • Formuła Renault
      • Formuła Renault V6 Eurocup (2003-2004)
      • World Series by Renault (2005-2015)
    • Samochody turystyczne
      • Renault Sport Clio Trophy (1976-1978, 1981-1990, 1992-2003)
    • Samochody Gran Tourismo
      • BMW M1 Procar Series (1979-1980)
      • Jaguarsport Intercontinental Challenge (1991)
      • Porsche SuperCup (1993-2015)

    Lista zwycięzców wyścigów towarzyszących Grand Prix Monako

    LP Kierowca Samochód Zespół / Zgłaszający Seria wyścigowa
    1936 flag Prince Bira ERA B flag Prince Chula Voiturettes
    1950 flag Stirling Moss Cooper T11 - JAP flag Stirling Moss
    1959 flag Michael May Stanguellini - FIAT flag Michael May Grand Prix Monako Formuły Junior
    1960 flag Henry Taylor Cooper T52 - BMC flag Ken Tyrrell
    1961 flag Peter Arundell Lotus 20 - Ford flag Team Lotus
    1962 flag Peter Arundell Lotus 22 - Ford flag Team Lotus
    1963 flag Richard Attwood Lola Mk5A - Ford flag Midland Racing Partnership
    1964 flag Jackie Stewart Cooper T72 - BMC flag Ken Tyrrell Francuska Formuła 3
    1965 flag Peter Revson Lotus 35 - Ford flag Ron Harris Racing Division Francuska Formuła 3
    1966 flag Jean-Pierre Beltoise Matra MS5 - Ford flag Matra Sports Francuska Formuła 3
    1967 flag Henri Pescarolo Matra MS6 - Ford flag Matra Sports Francuska Formuła 3
    1968 flag Jean-Pierre Jaussaud Tecno 68 - Ford flag Ecurie Arnold Francuska Formuła 3
    1969 flag Ronnie Peterson Tecno 69 - Ford flag Squadra Robardie
    1970 flag Tony Trimmer Brabham BT28 - Ford flag Race Cars International Brytyjska Formuła 3
    1971 flag David Walker Lotus 69 - Ford flag Gold Leaf Team Lotus
    1972 flag Patrick Depailler Alpine AS67 - Renault flag Societé des Automobiles Alpine Brytyjska i Francuska Formuła 3
    1973 flag Jacques Laffite Martini MK12 - Ford flag BP France (Oreca) Brytyjska i Francuska Formuła 3
    1974 flag Tom Pryce March 743 - Ford flag Ippokampos Racing
    1975 flag Renzo Zorzi GRD 374 - Lancia flag Scuderia Mirabella Mille Miglia Mistrzostwa Europy i Brytyjska Formuła 3
    1976 flag Bruno Giacomelli March 763 - Toyota flag March Racing
    flag Michel Marze Renault 5 Alpine flag  Renault Sport Clio Trophy
    1977 flag Didier Pironi Martini MK21 - Toyota flag Ecurie Elf (Oreca) Brytyjska Formuła 3
    flag Giancarlo Naddeo Renault 5 Alpine flag  Renault Sport Clio Trophy
    1978 flag Elio de Angelis Chevron B38 - Toyota flag Racing Team Everest Brytyjska i Francuska Formuła 3
    flag Wolfgang Schütz Renault 5 Alpine flag  Renault Sport Clio Trophy
    1979 flag Alain Prost Martini MK27 - Renault flag Ecurie Elf (Oreca) Francuska Formuła 3
    flag Niki Lauda BMW M1 flag Project 4 Racing BMW M1 Procar Series
    1980 flag Mauro Baldi Martini MK31 - Toyota flag Automobiles Martini (Oreca)
    flag Hans-Joachim Stuck BMW M1 flag Project 4 Racing BMW M1 Procar Series
    1981 flag Alain Ferté Martini MK34 - Alfa Romeo flag BP Racing (Oreca)
    flag Jean Ragnotti Renault 5 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1982 flag Alain Ferté Martini MK37 - Alfa Romeo flag Total (Oreca)
    flag Joël Gouhier Renault 5 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1983 flag Alain Ferté Martini MK39 - Alfa Romeo flag ORECA
    flag Jan Lammers Renault 5 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1984 flag Ivan Capelli Martini MK42 - Alfa Romeo flag Enzo Coloni Racing
    flag Jan Lammers Renault 5 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1985 flag Pierre-Henri Raphanel Martini MK45 - Alfa Romeo flag ORECA
    flag Jan Lammers Renault Alpine V6 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1986 flag Yannick Dalmas Martini MK49 - Volkswagen flag ORECA
    flag Wolfgang Schütz Renault Alpine V6 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1987 flag Didier Artzet Ralt RT30 - Volkswagen flag Monaco Sponsoring
    flag Wolfgang Schütz Renault Alpine V6 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1988 flag Enrico Bertaggia Dallara F388 - Alfa Romeo flag Forti Corse
    flag Heinz Becker Renault Alpine V6 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1989 flag Antonio Tamburini Reynard 893 - Alfa Romeo flag Prema Racing
    flag Massimo Sigala Renault 21 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1990 flag Laurent Aiello Dallara F390 - Volkswagen flag ORECA
    flag Pierre-Alain Thibaut Renault 21 Turbo flag  Renault Sport Clio Trophy
    1991 flag Jörg Müller Reynard 913 - Volkswagen flag Bongers Motorsport
    flag Derek Warwick Jaguar XJR flag  Jaguarsport Intercontinental Challenge
    1992 flag Marco Werner Ralt RT36 - Opel flag G+M Escom Motorsport
    flag Bernard Castagné Renault Clio RS 16v flag  Renault Sport Clio Trophy
    1993 flag Mika Häkkinen Porsche Carrera flag Porsche AG Porsche SuperCup
    flag Gianantonio Pacchioni Dallara F393 - FIAT flag Tatuus
    flag Salvatore Pirro Renault Clio RS 16v flag  Renault Sport Clio Trophy
    1994 flag Uwe Alzen Porsche Carrera flag Roock Racing Porsche SuperCup
    flag Giancarlo Fisichella Dallara F394 - Opel flag RC Motorsport
    flag Patrick Bourdais Renault Clio RS 16v flag  Renault Sport Clio Trophy
    1995 flag Jean-Pierre Malcher Porsche Carrera flag JMB Racing Porsche SuperCup
    flag Gianantonio Pacchioni Dallara F395 - FIAT flag Prema Powerteam
    flag Patrick Bourdais Renault Clio RS 16v flag  Renault Sport Clio Trophy
    flag Jan Nilsson Renault Clio RS 16v flag Jan Nilsson Racing AB Renault Sport Clio Trophy
    1996 flag Emmanuel Collard Porsche Carrera flag  Porsche SuperCup
    flag Marcel Tiemann Dallara F396 - Opel flag Opel Team BSR
    flag Jan Nilsson Renault Sport Spider flag  Renault Sport Clio Trophy
    flag Michael Bleekemolen Renault Sport Spider flag  Renault Sport Clio Trophy
    1997 flag Jean-Pierre Malcher Porsche 993 Carrera Cup flag Oberbayern Motorsport Porsche SuperCup
    flag Nick Heidfeld Dallara F397 - Opel flag Opel Team BSR
    flag Franck Guibbert Renault Sport Spider flag  Renault Sport Clio Trophy
    1998 flag Nick Heidfeld Lola T96/50 - Zytek flag West Competition Międzynarodowe Mistrzostwa Formuły 3000
    flag Patrick Huisman Porsche 996 GT3 Cup flag Manthey Racing Porsche SuperCup
    flag Andrea Belicchi Renault Sport Spider flag  Renault Sport Clio Trophy
    flag Julian Westwood Renault Sport Spider flag  Renault Sport Clio Trophy
    1999 flag Gonzalo Rodríguez Lola B99/50 - Zytek flag Team Astromega Międzynarodowe Mistrzostwa Formuły 3000
    flag Ralf Kelleners Porsche 911 flag  Porsche SuperCup
    flag Anthony Beltoise Renault Sport Clio flag  Renault Sport Clio Trophy
    2000 flag Bruno Junqueira Lola B99/50 - Zytek flag Petrobras Junior Team (Super Nova Racing) Międzynarodowe Mistrzostwa Formuły 3000
    flag Stéphane Ortelli Porsche 911 flag  Porsche SuperCup
    flag Luca Rangoni Renault Sport Clio flag  Renault Sport Clio Trophy
    flag Luca Rangoni Renault Sport Clio flag  Renault Sport Clio Trophy
    2001 flag Mark Webber Lola B99/50 - Zytek flag Super Nova Racing Międzynarodowe Mistrzostwa Formuły 3000
    flag Stéphane Ortelli Porsche 911 GT3 flag  Porsche SuperCup
    flag Anthony Beltoise Renault Sport Clio flag  Renault Sport Clio Trophy
    2002 flag Sébastien Bourdais Lola B02/50 - Zytek flag Super Nova Racing Międzynarodowe Mistrzostwa Formuły 3000
    flag Philipp Peter Porsche 911 GT3 flag Infineon-Team Farnbacher PZN Porsche SuperCup
    flag Luca Rangoni Renault Sport Clio flag  Renault Sport Clio Trophy
    2003 flag Nicolas Kiesa Lola B02/50 - Zytek flag Den Bla Avis (Super Nova Racing) Międzynarodowe Mistrzostwa Formuły 3000
    flag Jaime Melo Tatuus Formula V6 - Renault flag Cram Competition Formuła Renault V6 Eurocup
    flag Wolf Henzler Porsche 911 GT3 flag Aqua Nova Racing Team Kadach Porsche SuperCup
    flag Luca Rangoni Renault Sport Clio flag Club Sport Autocia Renault Sport Clio Trophy
    2004 flag Vitantonio Liuzzi Lola B02/50 - Zytek flag Arden International Międzynarodowe Mistrzostwa Formuły 3000
    flag Sven Barth Tatuus Formula V6 - Renault flag Interwetten Racing Formuła Renault V6 Eurocup
    flag Mike Rockenfeller Porsche 911 GT3 flag Porsche AG Porsche SuperCup
    2005 flag Adam Carroll Dallara GP2/05 - Renault flag Super Nova Racing GP2 Series
    flag Lewis Hamilton Dallara F305 - Mercedes flag ASM Formule 3 (ART Grand Prix) Formuła 3 Euro Series
    flag Lewis Hamilton Dallara F305 - Mercedes flag ASM Formule 3 (ART Grand Prix) Formuła 3 Euro Series
    flag Christian Montanari Dallara T02 - Renault flag Draco Multiracing USA World Series by Renault
    flag Patrick Huisman Porsche 911 GT3 Cup flag Lechner School Racing Team Porsche SuperCup
    2006 flag Lewis Hamilton Dallara GP2/05 - Renault flag ART Grand Prix GP2 Series
    flag Pastor Maldonado Dallara FR35 - Renault flag Draco Multiracing USA World Series by Renault
    flag Richard Lietz Porsche 911 GT3 Cup flag Tolimit Motorsport Porsche SuperCup
    2007 flag Pastor Maldonado Dallara GP2/05 - Renault flag Trident Racing GP2 Series
    flag Álvaro Parente Dallara FR35 - Renault flag Tech 1 Racing World Series by Renault
    flag Patrick Huisman Porsche 911 GT3 Cup flag Konrad Motorsport Porsche SuperCup
    2008 flag Mike Conway Dallara GP2/08 - Renault flag Trident Racing GP2 Series
    flag Bruno Senna Dallara GP2/08 - Renault flag iSport International GP2 Series
    flag Charles Pic Dallara T08 - Nissan flag Tech 1 Racing World Series by Renault
    flag Jeroen Bleekemolen Porsche 911 GT3 Cup flag Jetstream Motorsport Porsche SuperCup
    2009 flag Romain Grosjean Dallara GP2/08 - Renault flag Barwa Addax Team GP2 Series
    flag Pastor Maldonado Dallara GP2/08 - Renault flag ART Grand Prix GP2 Series
    flag Oliver Turvey Dallara FR35 - Renault flag Carlin Motorsport World Series by Renault
    flag Richard Westbrook Porsche 911 GT3 Cup flag Federsand-Jetstream Motorsport Porsche SuperCup
    2010 flag Jérôme d'Ambrosio Dallara GP2/08 - Renault flag DAMS GP2 Series
    flag Sergio Pérez Dallara GP2/08 - Renault flag Barwa Addax Team GP2 Series
    flag Daniel Ricciardo Dallara T08 - Nissan flag Tech 1 Racing World Series by Renault
    flag René Rast Porsche 911 GT3 Cup flag Al Faisal Lechner Racing Porsche SuperCup
    2011 flag Charles Pic Dallara GP2/11 - Renault flag Barwa Addax Team GP2 Series
    flag Davide Valsecchi Dallara GP2/11 - Renault flag Team AirAsia GP2 Series
    flag Daniel Ricciardo Dallara T08 - Nissan flag ISR World Series by Renault
    flag René Rast Porsche 911 GT3 Cup flag Veltins Lechner Racing Porsche SuperCup
    2012 flag Jolyon Palmer Dallara GP2/11 - Renault flag iSport International GP2 Series
    flag Johnny Cecotto Dallara GP2/11 - Renault flag Barwa Addax Team GP2 Series
    flag Marlon Stöckinger Dallara GP3/10 - Renault flag Status Grand Prix GP3
    flag Aaro Vainio Dallara GP3/10 - Renault flag Lotus GP (ART Grand Prix) GP3
    flag Sam Bird Dallara T12 - Zytek flag ISR World Series by Renault
    flag Sean Edwards Porsche 911 GT3 Cup flag Konrad Motorsport Porsche SuperCup
    2013 flag Stefano Coletti Dallara GP2/11 - Mecachrome flag Rapax GP2 Series
    flag Sam Bird Dallara GP2/11 - Mecachrome flag Russian Time (Motopark Academy) GP2 Series
    flag Nico Müller Dallara FR35-12 - Zytek flag International Draco Racing World Series by Renault
    flag Sean Edwards Porsche 911 GT3 Cup flag Team Allyouneed by Project 1 Porsche SuperCup
    2014 flag Stéphane Richelmi Dallara GP2/11 - Mecachrome flag DAMS GP2 Series
    flag Jolyon Palmer Dallara GP2/11 - Mecachrome flag DAMS GP2 Series
    flag Norman Nato Dallara FR35-12 - Zytek flag DAMS World Series by Renault
    flag Kuba Giermaziak Porsche 911 GT3 Cup 991 flag VERVA Lechner Racing Team Porsche SuperCup
    Na zółto zaznaczone wyścigi Grand Prix Monako Formuły 3

    Historyczne Grand Prix Monako

    W roku 1997 po raz pierwszy zorganizowano wyścigi samochodów historycznych na ulicach Monte Carlo. Od roku 2000 impreza ta jest reguralnie rozgrywana co dwa lata, dwa tygodnie przed właściwym GP Monako. Kierowcy startując samochodami Formuły 1, Grand Prix, Formuły Junior czy też Sportscar w różnych kategoriach. Każda kategoria ma osobny wyścig rozgrywany zazwyczaj na dystansie 10 okrążeń.

    redakcjamapaf1records.eu